Świadczenie pieniężne dla ofiar przestępstw

Dotyczy:
przyznawania kompensaty
Akt prawny:
ustawa z 3 kwietnia 2009 r. o zmianie ustawy o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw umyślnych (Dz.U. Nr 79, poz. 665)
Wejście w życie:
12 czerwca 2009 r.

Ustawa z 7 lipca 2005 r. o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych przestępstw (Dz.U. Nr 169, poz. 1415 z późn.zm.) określa zasady i tryb przyznawania kompensaty oraz warunki współpracy organów w Rzeczypospolitej Polskiej z organami innych państw członkowskich Unii Europejskiej właściwymi w sprawach postępowania o uzyskanie tego świadczenia. Przepisy ustawy nowelizującej zmieniły definicję ofiary. Obecnie jest nią osoba fizyczna, która na skutek przestępstwa poniosła śmierć albo doznała naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia określonych w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 z późn.zm.). Poszerzyły również zakres przedmiotowy ustawy, przyznając prawo kompensaty osobie uprawnionej na pokrycie kosztów związanych z leczeniem i rehabilitacją, a nie wyłącznie na leczenie. W zmienionym art. 14 ustawy została przewidziana odpowiedzialność solidarna sprawców przestępstwa z tytułu roszczenia zwrotnego na rzecz Skarbu Państwa. Wprowadzony został też obowiązek dochodzenia roszczeń zwrotnych od sprawcy przestępstwa, w sytuacji gdy kompensata została przyznana osobie uprawnionej. Warto też wspomnieć o tym, że obecnie organem właściwym w sprawach o przyznanie kompensaty jest sąd rejonowy miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, zwany dalej organem orzekającym. Organ orzekający rozpoznaje wniosek, stosując odpowiednio przepisy ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 z późn.zm.), o postępowaniu nieprocesowym. Czynności w sprawach o przyznanie kompensaty mogą wykonywać referendarze sądowi. Na orzeczenie referendarza przysługuje skarga do sądu. Jeżeli nie można ustalić miejsca zamieszkania osoby uprawnionej, właściwy jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwo. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu, organem orzekającym jest sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy. Kompensatę przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej lub prokuratora.

Elżbieta Krysiak